Thế cờ Cờ Vây cuối tuần #1: Bốn cong trong góc — Đen đi trước, giết nhóm Trắng

Chào mừng đến với Thế cờ Cờ Vây cuối tuần — loạt bài tập thế cờ (tsumego) mỗi thứ Sáu, mỗi kỳ một thế cờ sống/chết mức cơ bản cho người mới. Bạn chỉ cần nắm ba điều đã học ở loạt "Học Cờ Vây từ số 0": khí, bắt quân hết khí, và muốn sống thì phải có hai mắt. Kỳ này mở đầu bằng một hình chết kinh điển mà dân cờ vây nào cũng phải thuộc lòng.

Thế cờ #1: bốn cong trong góc

Nhìn sơ đồ dưới đây. Góc dưới-trái là điểm a1; cột a–e từ trái sang phải, hàng 1–5 từ dưới lên trên. ● là quân Đen, ○ là quân Trắng, · là giao điểm trống.

    a b c d e
  5 ● ● ● · ·
  4 ● ● ● · ·
  3 ○ ● ● ● ·
  2 · ○ ○ ● ●
  1 · · · ○ ●

Yêu cầu: Đen đi trước, giết nhóm Trắng trong góc — bốn quân ○ ở a3, b2, c2, d1. Đen đã vây kín phía ngoài, nhóm Trắng không còn đường chạy; toàn bộ hy vọng sống của nó nằm ở vùng mắt bốn điểm a1, b1, c1, a2.

Gợi ý nhỏ: đếm khí của nhóm Trắng, rồi nhìn hình dạng của vùng mắt đó — một vùng mắt như vậy có làm được hai mắt không?

⚠️ CẢNH BÁO SPOILER — đáp án chi tiết ở ngay bên dưới. Hãy tự đọc cờ xong rồi mới kéo xuống!

Đáp án

Kết luận trước: nhóm Trắng chết. Vùng mắt a1–b1–c1–a2 là hình "bốn cong trong góc" (bent four) — một trong sáu hình chết cơ bản trong góc: nó không bao giờ làm được hai mắt. Trắng đi trước cũng không sống được — ví dụ Trắng a2 thì Đen b1, rồi Trắng c1 thì Đen a1 bắt hết cả nhóm.

Nước then chốt: Đen b1 — điểm 1–2, điểm giữa của hình cong. Sau nước này, mọi cách đáp lại của Trắng đều thua:

Biến 1 — Trắng a1: Trắng bịt một khí của quân b1, nhưng Đen c1 bắt liền hai quân Trắng c2 và d1 (cả hai đều chỉ còn đúng một khí là c1) — vừa gỡ khí cho b1, vừa thu hẹp nhóm Trắng còn ba quân. Trắng a2 thì Đen c2 bắt nốt bốn quân còn lại; Trắng c2 thì Đen a2 bắt hết cả nhóm.

Biến 2 — Trắng c1: Đen a2 bịt khí cuối của a3 và của cả nhóm b2–c2–d1–c1, bắt hết cả nhóm ngay.

Biến 3 — Trắng a2: Đen c1 bắt c2 và d1. Sau đó Trắng a1 thì Đen c2 bắt nốt bốn quân còn lại; Trắng c2 thì Đen a2 bắt hết cả nhóm.

Trong thi đấu theo luật Nhật, bốn cong trong góc được tính là chết hẳn — không thành ko. Đó chính là lý do hình này nằm trong danh sách "phải thuộc lòng" của người mới.

Bài học mang về: gặp vùng mắt bốn cong trong góc thì đừng cố cứu — hãy nhớ hình này, sau này chỉ cần nhìn là biết ngay kết quả, không cần đọc dài. Kỳ sau (#2, thứ Sáu tuần tới) sẽ là một hình góc cơ bản khác.

Luyện thêm trên SynerWorlds

Muốn đọc cờ nhanh hơn thì không có cách nào khác ngoài luyện nhiều thế cờ — và thử ngay những hình đã học trong ván thật. Luyện thêm các thế cờ và chơi cờ vây miễn phí tại covay.synerworlds.com: đấu với máy nhiều cấp độ trên bàn 9×9, 13×13, 19×19, hoặc mở phòng chơi cùng bạn bè.