Chiến thuật Cờ Nhào: nhảy chuyền và nghệ thuật chọn điểm đáp

Cờ Nhào có một tự do mà ít trò bắt quân nào có: bắt quân không bắt buộc, và dừng chuỗi nhảy lúc nào cũng được. Chính tự do đó làm nên chiều sâu của trò chơi — vì nước đi hay nhất thường không phải là chuỗi nhảy dài nhất, mà là chuỗi nhảy dừng đúng lúc. Bài này đi vào bốn quyết định mà người chơi Cờ Nhào khá phải làm tốt hơn đối thủ.

1. Đọc điểm đáp trước khi đọc chuỗi nhảy

Người mới nhìn một chuỗi nhảy theo hướng "ăn được mấy quân". Người chơi giỏi nhìn theo hướng ngược lại: quân của mình sẽ đứng ở đâu khi chuỗi kết thúc, và ở đó nó có sống sót qua lượt đáp trả không. Một chuỗi ăn ba quân mà đáp xuống giữa lòng địch, bị nhảy ngược mất quân kèm thế trận, là một chuỗi lỗ.

Trước khi nhảy nước đầu tiên, hãy chạy hết chuỗi trong đầu và trả lời ba câu về điểm đáp cuối: nó có kề quân địch nào đang có ô trống sau lưng không (tức là có bị nhảy ngược ngay không)? Nó có quân mình yểm trợ gần đó không? Nó có mở đường cho một chuỗi tiếp theo ở lượt sau không? Chuỗi nào trả lời "không" cho cả ba câu thì nên cân nhắc dừng sớm hơn — ăn hai quân rồi đứng vững thường hơn ăn ba quân rồi ngã.

2. Từ chối nước ăn — vũ khí của người kiên nhẫn

Vì bắt không bắt buộc, bạn hoàn toàn có thể nhìn thấy một nước nhảy ăn quân và chọn không nhảy. Ba tình huống nên từ chối thường xuyên:

• Nước ăn là mồi. Đối thủ để hở một quân ở vị trí mà sau khi bạn nhảy, quân bạn đáp đúng vào miệng một chuỗi chuyền dài hơn của họ. Càng ở trình độ cao, quân "hở" càng ít khi là sơ suất.
• Chuỗi ăn phá thế phòng thủ. Cụm quân của bạn đang đứng kín, yểm trợ lẫn nhau; một chuỗi nhảy kéo một quân ra xa làm cả cụm hở sườn. Một quân ăn được không bù được một cụm bị hở.
• Đang cần giữ nhịp. Có những thời điểm thế trận đang nghiêng về bạn theo kiểu chậm chắc — đối thủ mới là người cần thay đổi. Nhảy ăn một quân lẻ đôi khi chính là thay đổi mà họ đang chờ.

Tự hỏi "nếu mình không ăn, đối thủ sẽ làm gì?" là bước ngoặt phân biệt người chơi Cờ Nhào khá với người chỉ biết nhảy.

3. Nghĩ theo mạng lưới, không theo đường thẳng

Chuỗi nhảy trong Cờ Nhào được đổi hướng tự do sau mỗi lần nhảy — một chuỗi giỏi hiếm khi đi thẳng, nó rẽ, vòng, và đôi khi quay lại gần điểm xuất phát nhưng ở thế cao hơn hẳn. Muốn tìm được những chuỗi như vậy, đừng quét bàn cờ theo từng quân địch; hãy quét theo các ô trống: ô trống nào đang đứng sau lưng nhiều quân địch nhất chính là "trạm trung chuyển" của các chuỗi dài.

Bài tập luyện mắt tốt nhất: trước mỗi lượt đi, dành mười giây chỉ để tìm chuỗi dài nhất có thể trên bàn (kể cả chuỗi bạn sẽ không đi). Câu đố Cờ Nhào mỗi ngày trên SynerWorlds là phòng tập nén cho kỹ năng này — các thế cờ được chọn để có một chuỗi tối ưu mà mắt chưa luyện rất hay bỏ sót ở khúc rẽ thứ hai.

4. Cái đích 1 chọi 1 — con dao hai lưỡi cuối ván

Luật đặc biệt của Cờ Nhào: khi mỗi bên chỉ còn đúng một quân, ván cờ hòa ngay. Người đang thắng về quân phải đọc luật này như một hạn chót: đừng mải mê ăn cho sạch mà để đối thủ luồn về thế 1 chọi 1, vì lúc đó lợi thế của bạn bị xóa sổ trong một nước. Khi tàn cuộc đến gần, hãy giữ lại ít nhất hai quân có khả năng kết liễu độc lập, và ăn quân áp chót của địch chỉ khi bạn chắc chắn không bị đáp trả về 1 chọi 1.

Ngược lại, khi đang thua quân nặng, toàn bộ chiến lược của bạn nên đổi hướng: đừng cố gỡ thế trận tổng thể, hãy săn về tỉ số 1 chọi 1. Chịu mất thêm quân cũng được, miễn là quân cuối cùng của bạn sống đủ lâu để quân cuối cùng của đối thủ là quân duy nhất còn lại của họ. Nhiều ván Cờ Nhào thua trắng trên lý thuyết đã được cứu hòa bằng đúng một ý tưởng này.

Luyện ở đâu

Chơi với máy ở cấp độ tăng dần trên SynerWorlds, và thử tự giao kèo: một buổi chơi đặt quy tắc "không bao giờ nhảy chuỗi tối đa — luôn dừng sớm một nhịp và so sánh kết quả"; buổi sau đổi ngược lại. Vài buổi như vậy dạy bạn về điểm đáp nhiều hơn hàng trăm ván nhảy theo bản năng.

• Chơi ngay: Cờ Nhào
• Chưa chắc luật? Hướng dẫn chơi Cờ Nhào cho người mới
• Môn anh em: Chiến thuật Cờ Gánh: gánh kép, chẹt nhóm và cái bẫy của luật bắt buộc gánh